(update onderaan)

Hoewel mijn Engels allesbehalve slecht is, spreek ik met een nogal Nederlands accent. Men zegt weleens dat je, om je Engels te verbeteren, veel naar Engels moet luisteren en dat dan moet proberen na te doen. Dat is bij mij een beetje een gewoonte geworden. Zo luister ik – vaak terwijl ik aan het werk ben of tijdens een lange of minder lange reis – naar de Russell Brand show op BBC Radio 2. Er zijn sites die MP3-bestanden aanbieden met deze show (maar dan zonder de muziek). Dus download ik iedere zondagochtend (want de show wordt zaterdagavond laat uitgezonden) de podcast en luister ik wanneer het me uitkomt.

Waarom precies Russell Brands show? Russell Brand lijkt op het eerste gezicht een ijdele eikel, maar wanneer je de komiek live ziet, realiseer je je dat dat juist hetgeen is waar hij de draak mee steekt: hij is meestal enorm grappig. Zijn show is wat ik me voorstel bij de Coen en Sandershow op 3FM, maar dan gepresenteerd door werkelijk grappige mensen. Bovendien zijn er over het algemeen aardige gasten (filmmaker Oliver Stone, Noel Gallagher (wordt praktisch iedere week opgebeld – wat hilarische gesprekken oplevert), Mr Gee (de vaste dichter van de show) en de top van de Britse komediewereld (Bill Bailey, Simon Amstel etc.).

Twee weken geleden was talkshowhost Jonathan Ross (die net als Brand voor heel veel geld programma’s maakt bij de BBC) te co-host van de show. En toen dacht ik: dit zijn dus precies twee mensen die NIET als voorbeeld kunnen dienen bij “hoe praat ik fatsoenlijk Engels”. Ik had het zelfs bijna hier gepost. Maar ik had het te druk met andere dingen en daarna vond ik het te lang geleden.

Zonde… Want juist die aflevering van de Russell Brand show wordt nu verguisd en afgemaakt in de Britse media. In de bewuste aflevering wordt een interview aangekondigd met Andrew Sachs, die ooit Manual speelde in Fawlty Towers. In de show van de week ervoor vertelde Russell echter een anekdote over hoe hij met de kleindochter van de acteur het bed had gedeeld:

In a minute we’re going to be talking to Andrew Sachs. The elephant in the room is, what Andrew doesn’t know is, I’ve slept with his granddaughter.

Sachs komt echter niet opdagen bij de show, die al op donderdagmiddag werd opgenomen, en Brand en Ross besluiten de man te bellen. Het duo krijgt echter niet de acteur, maar zijn antwoordapparaat aan de lijn. Brand begint met het achterlaten van een bericht, maar Jonathan Ross schreeuwt er ineens tussendoor: “He’s f***ed your granddaughter!” Daarna gaat het van kwaad tot erger, totdat ze maar besluiten op te hangen.

Bij de BBC zijn ze niet van de scheldwoorden en al helemaal niet tegen cultureel erfgoed als Sachs, dus besluiten Brand en Ross zich te excuseren… En nóg een melig bericht achter te laten met een huwelijksaanzoek. Na wederom te hebben opgehangen realiseren Ross en Brand zich dat hun tweede bericht misschien niet bijzonder geschikt was als excuus… Dus bellen ze nog een keer… Nog meliger dan voorheen, zingen ze een enorm flauw geïmproviseerd lied.

Het vierde voicemailbericht bestaat uit heel veel sorry’s:

Maar erg gemeend klinkt het niet… Dan nadert het einde van de show. Het duurt tot de woensdag erna voordat de agent van Sachs contact opneemt met de BBC. Dan krijgen ook de tabloids er lucht van. In de show van afgelopen zaterdag biedt Russell zijn excuses aan, maar verwijst tegelijkertijd naar de banden van de Daily Mail, die de volgende dag een artikel zal publiceren over de affaire, met Hitler gedurende de Tweede Wereldoorlog.

De volgende dag, wanneer het artikel in de Mail on Sunday verschijnt, breekt alle hel los. De BBC krijgt duizenden klachten binnen en het verhaal wordt overgenomen door alle tabloids (wat nog veel meer klachten veroorzaakt). Twee van de grootste, meestbetaalde BBC-sterren beledigen een oude Britse geliefde ster. Er is vooral kritiek op het feit dat de show van tevoren werd opgenomen, gecontroleerd door de BBC en daarna pas uitgezonden. De BBC moet haar excuses aanbieden:

We recognise that some of the content broadcast was unacceptable and offensive. We are reviewing how this came about and are responding to Mr Sachs personally.

We also apologise to listeners for any offence caused.

Inmiddels is er een officieel onafhankelijk onderzoek gaande naar het incident en liggen Brand en Ross onder vuur. Het is niet de eerste keer dat Brand vloekt of iets doms doet, maar dit lijkt de druppel te zijn. Typisch is natuurlijk wel dat het ruim een week duurde voordat de eerste klachten binnenkwamen en alles werd opgeblazen. Nu zijn zowel Ross als Brand geschorst totdat het onderzoek is afgerond en ligt de BBC meer dan ooit onder vuur vanuit zowel de politiek als de media: zelfs de Gordon Brown liet zich negatief uit over het incident.

Kortom, misschien moet ik op zoek naar een andere podcast… Het lijkt me in ieder geval sterk dat er aanstaande zaterdag een nieuwe aflevering zal zijn. En ik ben benieuwd welk programma Friday Night With Jonathan Ross op de TV overmorgen vervangt…

Wat mij het meest fascineert, is het feit dat het ruim een week duurde voordat een en ander werd opgeblazen door de media en nu inmiddels zo BUITEN PROPORTIES is geraakt, dat Jonathan Ross en Russell Brand verantwoordelijk worden gehouden voor de verslechtering van de BBC. Het doet mij ook een beetje denken aan de affaire Micha Wertheim. Volgens mij heeft Engeland niet door dat ze een van de beste publieke omroepen ter wereld heeft. Net zoals in Nederland is er kritiek op de salarissen van sterren, maar bij ons gedragen deze sterren zich meestal wél. Wat Brand en Ross deden was enorm kinderachtig, flauw, beledigend, maar bovenal een (heel slechte) grap. In de afgelopen vierentwintig uur zijn er nog eens tienduizend klachten bijgekomen (de teller staat nu op achttien duizend). Dan vraag ik me af waarom die mensen allemaal NU pas klagen en niet de dag na de uitzending.

Het staat buiten kijf dat deze van tevoren opgenomen uitzending wellicht beter geknipt en geplakt had kunnen worden en dat we betere grappen van Ross en Brand hebben gehoord, maar terwijl de Britse media de twee komieken afmaken, denk ik “kunnen we het niet beter hebben over de aardbeving in Pakistan?”

Update 30 okt: de eerste kop heeft gerold… Russell heeft ontslag genomen. Hij is minder afhankelijk van de BBC dan Ross, omdat hij een eigen productiebedrijf heeft en een hoop andere activiteiten doet. Voor Jonathan Ross ziet het er niet echt gunstig uit omdat hij een stuk of tien programma’s presenteert, exclusief voor de BBC. Het zit eraan te komen dat de BBC nog een kijkcijfercanon gaat verliezen.