0:40 uur Daadkracht op een volgbaar tempo

0:50 uur Handel of Wandel

1:00 uur Mooie ogen zien niet mooier

Maar of je nu de installatie nakijkt of niet, als de omgeving niet voorwaardenscheppend is, houdt het op. Ik denk niet dat het vanavond veel anders was gegaan indien ik de machine had gerepareerd. Vernieuwingsdrang hebben we allemaal wel eens, maar het komt er meestal op neer dat een week of wat later we in hetzelfde patroon zitten als voor de drang en dat diezelfde drang wederom om de hoek komt kijken. Het heeft geen zien om te vernieuwen om te vernieuwen. Of om met ‘andere ogen’ naar de wereld te kijken. Nee.

‘Je hebt mooie ogen,’ zei ik.
‘Dankjewel’, klonk het, na een aarzeling.
‘Zien die de wereld dan ook mooier?’
‘Op dit moment even niet’, zei ze, waarna ze zich omdraaide en wegliep.

In een andere situatie had ik hier vast om gelachen.

Nawoord: helemaal vergeten het einde te posten… Maar bij dezen besluit ik de eerste reeks/poging om ‘iets anders’ te posten op ditisstefan.nl dan alleen maar dingen over mijn leven of over muziek. Inmiddels wordt hard gewerkt aan een vervolg met de werktitel ‘Opzet voor een romantische komedie.’ Waarover later meer.

Aan de isolatie heeft het niet gelegen, die was net zo slecht als in ieder ander pand in de straat. De nieuwe kozijnen veranderden daar niets aan. De ramen moesten gewassen worden, maar het feit dat er geen daglicht binnendrong, kon ook liggen aan de nacht of de gesloten gordijnen.

Ik was moe die avond, realiseerde ik me nadat ik mijn half binnenstebuiten gedraaide pyjamabroek helemaal verkeerd om trok, in plaats van de foute broekspijp andersom te draaien. Vlak daarvoor had ik een glas aanmaaklimonade ingeschonken, maar pas halverwege het glas drong het tot me door dat ik ook nog water in het glas moest schenken. Zou het mogelijk zijn om twee keer in je leven precies dezelfde hoeveelheid aanmaaksiroop aan te lengen met precies dezelfde hoeveelheid water? Hoe groot is de kans dat je precies de goede aanmaaklimonade maakt? En is er een maximum leeftijd waarop je nog aanmaaklimonade mag kopen en drinken?

Ik ben vast weer te vroeg weggegaan vanavond, maar al dat luide gebonk is ook niks voor mij. De sfeer moet er dan eigenlijk al inzitten. Ik kan geen sfeer maken als alles zo geforceerd hard gaat. Dan raak ik het overzicht kwijt. Dan ga ik liever. Buiten heerst dan zo’n serene rust. Terwijl het misschien helemaal niet stil is.

Schreeuwende mensen in huizen bij nacht… Het is rustgevend na die ongeordende brij. Maar je mist wel iets. In ieder geval de oja’s bij de sterke verhalen die nog jaren later opgerakeld zullen worden. Onderweg heb ik nog de neiging om terug te gaan. Want het was wel soort van gezellig toch?

Het is een soort geven en nemen, maar ik ben niet zo goed in dat soort handel tussen elf en twee. Daarvoor gaat het nog, daarna lukt het meestal ook wel weer. Maar het is de tijd tussen elf en twee die me moeite kost. Ik kan sowieso niet dansen trouwens, daarvoor en daarna ook niet. Maar je kunt wel doen alsof. Maar zelfs dat lukt me niet in die drie uur. En dat zijn cruciale uren. Of in ieder geval de ideale uren om op te geven. Om aan de wandel te gaan. Geef de schuld aan de hitte, of de koude, of de luidheid, of de moeheid, maar geef de schuld vooral niet aan jezelf.

En smeken helpt ook niet, hoewel ik vereerd ben dat die moeite überhaupt wordt gedaan. Iedereen weet hoe laat het is. Soms is er wel eens iemand die het ook op geeft in die tijd. Maar dat helpt niet. Ik moet altijd zelf de lamp vervangen. Misschien moet de installatie gewoon eens worden nagekeken. En goed ook.

Laat ik weer een vakantie als voorbeeld gebruiken: de Jura in Frankrijk. Een camping waar ik meer dan eenmaal ben geweest. Een avond was ik aan het volleyballen, het was niet druk, eigenlijk was het ik tegen mijn zus, toen een gezin langsliep. Een slonzige, maar – zo zou later blijken – intelligente moeder, een vader waarvan ik alleen wat dat ie kort haar had en twee kinderen. Een jongen die een jaar of 5 jonger moet zijn geweest en een meisje van de leeftijd van mijn zus – denk ik. De leeftijd maakt ook niet zoveel uit. Feit is dat de kinderen meededen. Jongens tegen de meisjes. De jongens wonnen, zo is mijn herinnering – maar misschien heb ik het verlies wel vergeten.

De jongen, ik herinner mij hem als een Tim, en het meisje – pin me er niet op vast, maar haar naam moet iets als Aidan zijn geweest, waren woonachtig in Boston. Ze kwamen echter uit Ierland en trokken iedere week naar een andere camping in Frankrijk. In de week die volgde speelde ik veel met de jongen in kwestie. Voetballen, zwemmen: u kent het. Ik kan hem nog vrij wezenlijk voor me halen. Van het meisje weet ik niet veel meer. Zwart haar, normale lengte. Enfin, de laatste dag nam ik me voor in contact te blijven. Adresuitwisseling was niet nodig, vonden ze eerst, maar ik vond het wel grappig om in contact te blijven met mensen aan de andere kant van de aarde – ik spaarde toen nog postzegels. Amerikanen met connecties in Ierland en elders. T-j-akka…

Dus ik was vastberaden alsnog een briefje met mijn e-mail- en gewone adres te geven. Onderweg naar het zwembad kwam ik Tim tegen, ik sluit niet uit dat Aidan er ook bij was. Het is dat moment geweest dat ik daadkrachtig had moeten optreden. Maar in plaats daarvan spraken we af in het zwembad, want zij zouden ze ook wel komen. Toen had ik dus het briefje al moeten geven. Want ze kwamen niet. Dat mocht niet. Een uurtje later waren ze vertrokken. Ze waren nog langs onze caravan gekomen om ‘dag’ te zeggen, maar ik lag toen in het zwembad. Stomme twijfel. Het ging niet eens om het niet uitwisselen van adressen (ik heb met geen enkele vakantiekennis contact meer – laat ik dus geen illusies maken dat dat met deze mensen, die ik niet eens zo goed kende, wel het geval zou zijn geweest). Het ging om het toegeven aan de twijfel… ‘Maar als ik toen…’ dus. En bedankt.

Het tegenovergestelde kan ook. Zo herinner ik me een andere zomervakantie naar een camping die een vriend van me van tevoren omschreef als een ‘k*tcamping.’ En eerlijk is eerlijk, dat was het ook. Ik kan er nog steeds pagina’s over volschrijven. Er waren twee groepen Nederlandse jongeren, zo zou ik later ontdekken, en de ene groep moest niet veel van de andere groep hebben.

Die avond zat ik op een terras naar een bandje te kijken met mijn vader. Toen die naar huis ging, zat ik ineens alleen aan een tafeltje. Dat was niet de bedoeling. Even verderop zat zo’n groep met Nederlandse jongeren. Een meisje had ik die ochtend al gesproken in het toiletgebouw. Ze had een tweelingzus, zo bleek, en verder zaten er nog een aantal andere jongens en meisjes – die op het eerste gezicht allemaal verschillend waren (van Brabants kassameisje tot blower tot Amsterdamse bitch). Het duurde een paar minuten – kan ik me zomaar in een groep gooien met mensen die op het eerste gezicht niet mijn type zijn? – maar in dit geval gaf ik niet toe aan de twijfel. Toch maar niet. Waarom hier niet en bij die andere vakantie wel?

Uiteindelijk bleek de groep een verzameling jongeren die de camping ook k*t vonden. Daar kon ik best bijhoren. En zo werd de vakantie best dragelijk. Dragelijk door daadkracht.

Daadkracht moet je trouwens niet verwarren met overijverheid. Het moet te volgen zijn, anders kom je niet verder, echt niet… Het moet te volgen zijn door anderen. Een leven lang zoek ik een balans tussen opvallen en opgaan, opgaan in de massa. De angst om buiten te blijven als iedereen naar binnen gaat, of binnen te blijven als iedereen buiten is; het is mijn beste vriend. Het is die vriend die op de rem trapt. Hij bepaalt. Of ik oversteek of niet. Of ik de clown of de rustige eenling ben. Of ik eerlijk antwoord, of de vraag ontwijk. Of ik Angel van Shaggy speel of dat ene mooie liedje wat ik eigenlijk voor een gelegenheid als deze heb geschreven.

Daadkracht op een volgbaar tempo. Een beetje twijfel lijkt me geen bezwaar. Alleen zou ik het liefst altijd op het goede moment de twijfel willen volgen of negeren. Dus mocht iemand nog wat daadkracht hebben liggen die hij/zij niet gebruikt… Ik heb nog wel wat twijfel over…

Ik was een keer op vakantie in Frankrijk, aan de Atlantische kust. We hadden een stacaravan gehuurd, een soort caravan (die te zwaar is om achter je Opel Astra aan te slepen naar Zuid-Frankrijk) annex bungalow (die veel te klein is uitgevallen). In het dorpje waren heel erg veel rotondes. En ze leken allemaal erg op elkaar. In het middel bloeiden felle bloemen of groeide erg groen gras. Toen ik met mijn ouders op de tweede dag boodschappen ging doen in het centrum, raakten we op de terugweg al gauw de weg kwijt. Teveel rotondes is dan ook niet goed, denk ik. Misschien dat het beter is om af te wisselen.

In mijn stad heb je een hele grote rotonde. Er komen een aantal grote wegen op uit (en één kleinere, die naar het autoloze centrum gaat). De rotonde is drie- of vierbaans, dat is niet altijd even duidelijk. En de wegen die ernaartoe leiden zijn dubbelbaans. Op die ene die naar het centrum gaat na dan. Die rotonde is overdag zo druk dat het complete chaos zou zijn als er niet extra maatregelen zouden zijn getroffen. Er zijn dan ook verkeerslichten geplaatst, net zoals bij veel kruispunten wordt gedaan. Om de beurt gaat op de rotonde bij een afslag het verkeerslicht op rood, dan kunnen de fietsers en voetgangers oversteken en moeten alle auto’s wachten die af of op de rotonde willen bij die afslag. Zo ontstaat er wat ruimte. Als fietser moet je bijna altijd wachten op een groen licht. Maar als het dan groen wordt, kom je in een groene golf terecht. Dan kun je in één keer doorfietsen langs alle afslagen. Maar dan moet je wel genoeg snelheid hebben, anders springt het volgende stoplicht op oranje als je eraan komt en het volgende is dan al rood als je geen sprintje trekt. Maar als je snel genoeg fietst, dan kun je voor altijd rondjes fietsen. Niemand doet dat overdag, omdat het dan druk is, en omdat het stinkt door al het verkeer. Maar ’s nachts, als ik terugkom van een avond uit, dan is de rotonde soms helemaal leeg. Dan kun je als je wilt eeuwig rondjes fietsen op de rotonde.

In het midden van de rotonde staan vaak kunstwerken. Meestal gaat het dan om abstracte, moderne kunst waar de gemiddelde verkeersdeelnemer de ballen van snapt. De meeste automobilisten keuren het dan ook bijna geen blik waardig. De grote rotonde in mijn stad heeft echter geen moderne kunst in zijn hart. Er staat een beeld van een of andere oude vorst. Verder groeit er gras en staan er struiken en bomen. Het is een groot hart, omdat de rotonde nu eenmaal groot is. Eigenlijk zit er nooit iemand in dat hart. Overdag is het niet mogelijk de rotonde over te steken vanwege de drukte, ’s nachts is het te koud om daar te zitten.

Het is heel rustig in het hart, ook al raast het verkeer de hele dag over de rotonde. Het is een oase van continuïteit en rust in een omgeving die continu veranderd. Wanneer ik ’s nachts op de rotonde fiets kijk ik wel eens naar links, naar het midden. Maar dat is alles. Dichterbij kom ik niet. Ik wil ook proberen te zien waar ik heen fiets, of ik de goede kant op ga. Dus kijk ik alleen maar. Tussen mij en het hart de kloof, overdag onmogelijk te overbruggen door auto’s, bussen en al het andere verkeer. En ’s nachts lijkt de stilte me nog veel meer angst aan te jagen.