Ondertussen bij Incognitief

Is het toch even geleden dat ik hier iets heb geplaatst. Augustus? NIKS. September? NIKS. Oktober zijn we er weer. Wat ik heb gedaan in die tijd dat ik niet kon bloggen?

Geen idee.

Maar goed. Bij Incognitief komt nog regelmatig werk van mijn hand, dus misschien staat daar iets tussen. Hierbij de nieuwste blogs:

Onliederen, of de zin van het coveren

Bon Iver klinkt steeds vreemder, maar toch…

Vervlogen tijden keren terug met Cocoon

Waarom iedereen naar podcasts moet luisteren

Pokemon Go: haters gonna hate

Radiohead hoeft niet meer op te rotten

De Comeback Kids van 2016: Red Hot Chili Peppers, KT Tunstall, Eric Clapton

Radiohead hoeft niet meer op te rotten

Ken je het Amélie-effect? Dat iedereen tegen je zegt: “je moet Amélie kijken!” Zo vaak, dat je denkt: “Amélie kan me aan me achterwerk oxideren.” En dat je die film dan heel lang niet kijkt. Ik had iets vergelijkbaars met Radiohead. De cultus van fans was zo intens tussen In Rainbows en The King of Limbs dat ik die vorige plaat spontaan vijf jaar lang niet luisterde. Nu is er A Moon Shaped Pool en neem ik mijn woorden terug. Sorry, Radiohead: jullie hoeven niet op te rotten. 

In 2009 schreef ik op mijn eigen blog het niet extreem doordachte stuk ‘Rot op Radiohead’. Het kwam voort uit een frustratie, met name gericht op het blinde kuddegedrag van veel Radiohead-fans op internet. Mijn standpunt was ongeveer: “Jongens. Radiohead is ook maar een band. Ze maken liedjes waar je van kunt houden als je dat graag wilt.” En: “Ze mogen dan niet het toonbeeld van commercie zijn, maar ik zou Radiohead wel degelijk willen positioneren als alternatieve boyband: het geld, de fanbase en de middelen om platen te verkopen, hebben ze tot hun beschikking. Dan is er natuurlijk geen kunst meer aan om het halve internet in je greep te houden. (…) Rot op Radiohead. Maak ruimte voor de rest. Blijf vooral goede muziek maken. Maar cut the crap.”

Nou ja, dat “ruimte voor de rest” was wel een beetje de kern van de zaak. Ik vond dat door het creëren van een soort online cultus hele mooie andere muziek ondersneeuwde en werd afgeschreven door Radiohead-fans voordat het uitkwam. Het was alsof critici, muziekliefhebbers bij alles wat er in de muziekwereld gebeurde zeiden: “Ja, leuk, maar Radiohead… Man, dat is pas goed…” Meten met twee maten, waarbij niks aan kan tippen aan het grote heilige Radiohead. Toen ik mijn stukje schreef in 2009 zaten we in het begin van de aanloop naar The King of Limbs en hadden onze Radiohead-vrienden net een liedje “GELEKT” via Torrent-sites. Awesome. Als je toch al binnen bent als band, kun je dat dus doen. Maar die singer/songwriter om de hoek heeft er niks aan. En dat werd wel vaak geimpliceerd door de fans die de band vereerden.

Enfin, ik was een beetje aggressief – en moe. Want uiteindelijk maakt Radiohead ook maar liedjes die bestaan uit akkoorden en noten. Alleen omdat die op het eerste gehoor misschien wat gecompliceerder klinken, betekent nog niet dat ze dat ook zijn. Of dat ze zo veel meer van je waardering waard zijn. Ik wil niet bij ieder stuk wat ik schrijf mijn favoriete band aan halen (Turin Brakes mensen! Turin Brakes!), maar als de zanger van Turin Brakes zingt dat de hoofdpersoon in The Invitation “the ruler of this Internet” is, wordt ie door de mangel gehaald, terwijl Thom Yorke weg komt met veel matigere lyrics die dan ineens maatschappijkritisch zijn (Pitchfork: “Thom Yorke has sharply peppered his lyrics with everyday cliches to suggest a mind consumed by meaningless data”).

Dat meten met twee maten, vooral door hosanna-fans, daar was ik dus moe van. Zo moe dat ik The King of Limbs heel lang niet heb geluisterd. Eigenlijk ben ik daar pas het laatste jaar mee begonnen. Ik haat Radiohead namelijk niet echt. In tegendeel, ze maken best toffe nummers. Mijn wereld verandert er niet bepaald door, maar we mogen in ieder geval stellen dat de muziekscène een stuk saaier zou zijn zonder Radiohead.

Dat blijkt anno 2016 uit het ontzettend mooie A Moon Shaped Pool. Het is me gelukt om me over mijn aversie jegens die twee maten, die Radiohead-cultus, te zetten en gewoon van A Moon Shaped Pool te houden. Net zoals Damien Rice op My Favourite Faded Fantasy na heel veel jaren met strijkers en een duidelijke toon en stijl een vollere, sterker gedefinieerde versie van zichzelf neerzette, zo zet Radiohead op A Moon Shaped Pool weer een duidelijke lijn uit waarin ontzettend mooie instrumenten worden gebruikt – gitaar, piano en strijkers. En wat teruggespoelde vocalen natuurlijk. Het contrast met de wat desolate stem van Thom Yorke is duidelijk waarneembaar. Desert Island Disk begint als folk song en wordt dan subtiel opgebouwd. Op Glass Eyes lijken de strijkers van Antony & The Johnsons te zijn geleend – en het is ergens in de tweede helft van het album dat het soundtrack werk van Jonny Greenwood (o.a. The Master, Inherent Vice) begint door te schemeren. En of je dit nu het beste Radiohead-album van de afgelopen vijftien jaar vindt of niet, in een tijd waarin de wereld langzaam uit elkaar lijkt te vallen, is dit een passende sountrack.

En in een tijd waarin Kanye West een Famous-video online knalt, Beyonce een nieuw album op HBO laat zien en we iedere vijf minuten een nieuwe viral te zien hebben, is de dominantie van Radiohead-marketing en hype ook veel minder dominant geworden. En dus voor mij beter te pruimen. Heb ik dan niks meer te zeuren? Ja, dat Pitchfork het nodig vindt om de online cultus te analyseren (in een best tof artikel) en dat ik er een stuk over schrijf en een beetje bij draag aan de cultus (misschien dat ik daarom een paar weken heb gewacht met schrijven?). Ja, dat ze zo’n kleine zalen speelden tijdens de afgelopen Europese tour. Is natuurlijk ook leuker voor de band, maar als je als band makkelijk de Ziggo Dome kunt uitverkopen, speel die dan ook gewoon in plaats van je kaarten nog duurder te maken en in de HMH te blijven hangen.

Maar dat is het dan ook wel. Ik zal wel altijd enige jeuk houden tegenover onnodige overdreven verering van bands. Maar Radiohead hoeft niet meer op te rotten van mij. Ik was ook vooral boos op de fans en een beetje op het management. Maar: sorry jongens. Jullie maken best leuke muziek. Sterker nog: A Moon Shaped Pool is de eerste plaat die ik daadwerkelijk ga kopen. Maar niet vanwege de hype. Vanwege de mooie liedjes.

‘A Moon Shaped Pool’ is gewoon te streamen op Spotify en vergelijkbare diensten. Gewoon, net als alle andere popmuziek! En ook te koop in de winkels. 

Rot op Radiohead

Het is tegenwoordig heiligschennis om Radiohead een oké band of nog minder te vinden. Nee, Radiohead is het hoogste van het hoogste. De nummers bestaan uit een combinatie van diepzinnige (lees: onbegrijpelijke) teksten met interessante (lees: in eerste instantie onuitstaanbare) productie. Als je die nummers maar vaak genoeg luistert, zijn ze vanzelf mooi. Maar wat ik dus niet kan uitstaan, is dat Radiohead zogenaamd iedere keer de muziekindustrie naait. Enkele jaren geleden mochten we ‘zelf bepalen’ hoeveel we betaalden voor In Rainbows. LEGENDARISCH! Radiohead was wellicht de eerste band die dit deed en daarvoor al eens de hitlijsten had veroverd, maar ze waren zeker niet de allereerste. Maar de fans lopen er (begrijpelijk) mee weg. Ze slikken het als zoete koek. Zelfs al was Radiohead niet de eerste, het was nog steeds GE-WEL-DIG dat Radiohead het flikte en de vinger opstak naar alle grote platenmaatschappijen. Daarna kwam In Rainbows natuurlijk alsnog uit op een label, maar het punt was gemaakt.

En nu gonst het internet weer van het Radioheadrumoer. Ofwel een hele goede imitator, ofwel de band zelf, heeft een liedje (These Are My Twisted Words) geplaatst op het forum van de (overigens zeer goede) fansite At Ease. Verder zat er bijna geen informatie bij. Inmiddels is er een domein getiteld wallofice.com, dat leidt naar de webwinkel van Radiohead. Voeg daaraan toe dat de bandleden van Radiohead recentelijk in interviews zeiden dat ze voorlopig geen albums gaan uitbrengen maar dat er wel nieuw werk ligt en je hebt wat nu geldt als de publieke opinie: er komt maandag een downloadbare EP uit met nieuwe Radiohead liedjes. Er zijn net zoveel argumenten voor als tegen deze theorie, maar we kunnen in ieder geval concluderen dat dit rumoer het internet in bedwang houdt. En dat ik er HEEL ERG moe van word.

Want als maandag blijkt dat er een nieuwe EP is, dan heeft Radiohead wederom een sterke marketingtruc uit de kast gehaald. En als maandag blijkt dat er niks nieuws is, dan heeft iemand anders een goede truc uitgehaald. Dat zou prijzenswaardig kunnen zijn: Radiohead gebruikt de internetgeruchtenmachine namelijk volledig. Maar ik word er zo MOE van. De band had dit gerucht al dagen geleden kunnen ontkrachten als het niet waar zou zijn. Dan waren we er vanaf geweest. Maar nee, we moeten weer zo nodig dagenlang obsessief bezig blijven met een potentiële ep van Radiohead. En ALS die EP dan uitkomt, dan is ie natuurlijk LEGENDARISCH. Bij iedere andere band had ik waarschijnlijk mijn petje afgenomen, maar dit is Radiohead. Een gevestigde band die toch wel platen verkoopt. Er is geen kunst aan om platen te verkopen als je een groep volgelingen hebt die toch alles doet wat je vraagt. Het is niet zo dat we te maken hebben met een vaag bandje. We hebben te maken met een U2 of met een Coldplay, maar met een significant ander imago. En dan is het ineens legendarisch? Blijkbaar.

Jongens. Radiohead is ook maar een band. Ze maken liedjes waar je van kunt houden als je dat graag wilt. Live doen ze het bijzonder goed, maar ook daarin zijn ze niet uniek. Radiohead probeerde met In Rainbows een statement te maken. En dat is de band gelukt. Maar het is een leeg statement. Radiohead is geen band die moet worstelen om te overleven. Het is gewoon een verveeld groepje mannen van bijna middelbare leeftijd. ZE zijn allang ‘binnen’ . Ze mogen dan niet het toonbeeld van commercie zijn, maar ik zou Radiohead wel degelijk willen positioneren als alternatieve boyband: het geld, de fanbase en de middelen om platen te verkopen, hebben ze tot hun beschikking. Dan is er natuurlijk geen kunst meer aan 0m het halve internet in je greep te houden. Maar ik vind het vooral oneerlijk voor de kleine bandjes die zijn aangewezen op alternatieve methodes en qua publiciteit worden weggedrukt door dit soort onzin. Rot op Radiohead. Maar ruimte voor de rest. Blijf vooral goede muziek maken. Maar cut the crap.